زندگی احمد شاه مسعود از زبان خودش، در گفتگو با احمدشاه فرزان

از سایر کوهنوردان تقاضای آب کردم و هیچکس به من اعتنایی نکرد. راستی ، این روزا چرا هیچکس نمی خواد فکر کنه ؟ عکس کوه نمک جاشک میتواند هر بینندهای را بر سر ذوق بیاورد چرا که شباهت بسیار زیادی به برف دارد. دربارهی سازندگان و بانیان تمدن کهن بامیان، تاریخنگاران داخلی نظر دقیق و روشنی ارائه نکرده اند؛ ولی بر اساس منابع موثق، در سال ۳۳۰ قبل از میلاد، امپراتوری دارا کیانی به دست اسکندر مقدونی منقرض شد. دومين قلعه نيز از لحاظ سبك ساختمان ، مانند قلعه اوّلي است و در شرق آن ساخته شده است و چون در هر يك از آنها شاهي ميزيست به (قلعه دوشه) مشهور شدهاند.

طلاها و دیگر اشیاء قیمتی آنها نیز به عنوان غنیمت به تاراج رفت. ولایت بامیان، که سابقهی تاریخی طولانی دارد، در «بنداهش پهلوی» به عنوان «بامیکان» ذکرشده است و در منابع چینی نیز، با تلفظهای مختلف آمده است. از متون کهن دینی و اساطیری و روایتهای تاریخی و ادبی فهمیده میشود، کسانی که در جبال مرکزی بامیان فرهنگ و هنر و تاریخ و تمدن و افسانه و اسطوره ساخته اند، خود را «آریان» و «کیانی» خوانده اند، و در تندیسها و تصویرهای بهجا مانده بهروشنی و قطعی دیده میشود که تمدنهای میترایی و آفتابپرستی رواج بودهاند و سپس آیین زرتشت رایج شد و بعدها آیین بودایی و درنهایت فرهنگ اسلامی آمد.

آنیکی از مدنیت، هنرمندی و شکوفایی دورهای سخن میگفت و اینیکی از توحش، بیفرهنگی و انحطاط دورهای دیگر سخن میگوید. تجار هندی برای رسیدن به چین و آسیای میانه و همچنین بازگشت به هند از این مسیر رفتوآمد میکردند، از طرف دیگر وجود مجسمههای عظیم بامیان، هرساله زائران زیادی را بهسوی خود جلب کردند و هزاران عابد و زائر برای زیارت و عبادت از همهجا بهسوی آنجا روانه میشدند. او صورت بتها را تراشید و طلاها و دیگر زیورآلات آنها را به یغما برد. هیچچیز مانع از آن نمیشد که آنها به خاطر تفریح یا ثواب بهسوی مجسمهها فیر نکنند.

ج: در اندراب، خوست و فرنگ، اشکمش، نهرین و کشم پایگاه های منظم داشتیم که خارج از دره ی پنجشیر قرارداشتند. دره حیرت، جنگل حرا، قلعه پرتقالیها، بازار هرمز و… در حال حاضر اگر شاهراه شمال – جنوب (از حیرتان مزار شریف تا قندهار و اسپین بلدک) و از شرق به غرب (از ترخم کابل تا هرات اسلام قلعه) درست شود، دوباره بامیان اهمیت ارتباطی پیدا میکند و نقش جادهی ابریشم احیاء خواهد شد. از اين نگاه ما در تاريخ افغانستان شاهد روند، ظهور مراکز، متلاشی شدن آنها و بعد از دوره ای – با روابط محيطی و قبيله ای تازه – شاهد بازسازی آنها می باشيم.

تکنولوژی و تمدنی که ذهن ما را از تمرکز بر روی بناها و اماکن منحصر به فرد در نقاط مختلف دنیا به این نقطه از جهان معطوف می کند. فاصله این ولایت با کابل از مسیر کوتل آجه گگ و درهی میدان ۱۵۰ کیلومتر و از مسیر کوتل شیبر و درهی غوربند ۲۳۰ کیلومتر است. بامیان در مسیر راه معروف ابریشم قرارگرفته بود که از بلخ به پیشاور میرفت و ازلحاظ موقعیتی درست در وسط راه این دو شهر باستانی قرارگرفته بود. بامیان، درگذشته در مسیر اصلی کاروانهای عظیمی بود که کالاهای ارزش تجاری را میان بلخ و تمام مناطق اطراف آن مبادله میکردند.

بامیان، در قلب افغانستان، بین ۳۳ درجه و ۴۸ دقیقه تا ۳۰ درجه و ۲۸ دقیقه و ۵۴ ثانیه عرض البلد شمالی و ۱۶ درجه و ۲۶ دقیقه و ۳۵ ثانیه تا ۱۸ درجه و ۱۷ دقیقه طول البلد شرقی از نصفالنهار گرینویچ واقعشده است. او میگوید زلزلهی بزرگی که در سال ۱۹۳۴ اتفاق افتاد، باعث کاهش ۶۳ سانتیمتری کوه شد.در قرن نوزدهم، ارتفاع اورست را با اندازهگیری زاویهی بین قلهی کوه و نقاط روی زمین که موقعیتشان نسبت به دریا تقریبا معلوم بود، محاسبه کردند.

این ماجرا ادامه داشت تا اینکه ارباب ده «بالا کوه» تصمیم می گیرد، برای به دست آوردن زمین های ده پایین و البته سلطه به مردم آن، راه چشمه را به پایین کوه ببندد. کوه صفه اصفهان بی شک بهترین منطقه تفریحی در شهر اصفهان می باشد که با دارا بودن جاذبه هایی نظیر غارهای طبیعی ، زمین بازی ، تله کابین و بولینگ انتخاب ایده آلی برای گردش نیمروزه شماست ، خود مردم اصفهان به این کوه لقب بام اصفهان را داده اند که امروزه به یکی از بهترین تفرجگاه های شهری مبدل شده است.

1-2- رشته کوه فیروز کوه رشته کوهی فشرده که از شمال در حدفاصل بابل تا آمل و از جنوب درحد فاصل فیروز کوه و دماوند قرار دارد. در ابتدای زمانی که این مرز مشخص شد سنگهای بسیار بزرگی را به فاصلهٔ یک مایل از هم دور این محله قرار دادند تا مرز آن مشخص شود. او همچنین بتهای کوچک زیادی را که به طلا آراسته بودند به عنوان هدیه و نشانی از بتشکنی خود به خلیفه عباسی در بغداد فرستاد.

موسی خورنی مورخ ارمنی نیز، به عنوان بامیکان یادکرده است.” هیوان تسانگ، زائر چینی که در سال «۱۳۲م » به افغانستان سفرکرده بود، بامیان را به نام «فان – ین – نا- Fan-yen-na» ذکر کرده است که به ترتیب به معنای برهما، فراوان و دین است. در قدیمیترین منابع چینیها در قرن پنجم میلادی، به نام «فان یانگ-Fan yang» همچنین به نام های «فان ین – Fan – yan » و«وانگ-ین» یا «یانگ-ین» هم ذکرشده است که همه این اسمها به تلفظ موجود (بامیان) نزدیک است. مردم بامیان در سده ی اول میلادی، آیین بودا را پذیرفتند. بسیاری از نمایندگان ادوار مجلس، همچنان مجلس اول را بهترین مجلس پس از انقلاب میدانند.

چنانکه در کتاب الفهرست ابن ندیم اشارهشده، نخستین بار در زمان حجاج ابن یوسف سقفی، در اواخر قرن اول هجری، اعراب مسلمان بامیان را تصرف و خزاین طلای بتها را تاراج کردند. ↑ مثلا ر.ک: ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۶۲؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۵۰۲. مثلا آذربایجانیها قصه حسین کرد شبستری میخوانند و خراسانیها بیشتر از داستانهای شاهنامه داستان سرایی میکنند. گرچه تاریخ بوداییان بخشی از تاریخ کهن سرزمین بامیان را تشکیل میدهد و در قرون نخست میلادی تا آمدن اسلام (حدود چهارتا پنج قرن) بامیان جایگاه بوداییان بوده است؛ اما به نظر میرسد که تندیسهای غولپیکر و بیشتر مزگتهای پیرامون آن و شهرها و بناهای باستانی بامیان، به دورهی بودایی و ساسانی محدود بوده است و متعلق به دوران بسیار دور، یعنی مربوط به دوره میترایی است.

بتپرستان از دورترین نقاط دنیا به دیدن و زیارت تندیسهای بامیان که در جهان نظیر نداشتند، میشتافتند، بهویژه قافلههای علما و راهبان تا مقارن ظهور اسلام به این منطقه سرازیر میشدند. پس از او حاکمان مسلمان غزنوی، غوری و تیموری و حتی در دوره معاصر، امیر عبدالرحمان، هرکدام سهمی در تخریب این تندیسهای داشتهاند. ازآنجاییکه نابودی کل تندیسهای غولپیکر بامیان برایشان مقدور نبود، فقط صورتشان را تراشیدند تا حداقل آنها را ناقص کرده و از صورت بت خارج کنند. هرچند نابودی تندیسهای دوگانه بامیان ضایعه جبرانناپذیری برای میراث فرهنگی افغانستان و جهان بود، اما به این معنی نیست که با تخریب آنها هست و نیست بامیان ازدسترفته است.

صعود از این کوه زیاد دشوار نیست و چشمانداز زیبایی از منطقه ارائه میدهد. داستان صعود به آرارات گروه کوهنوردی “ام اس سنتر” از کمی قبل شروع می شود. زینالعابدین بن کمالالدین مرعشی آملی یکی از شاهان مرعشیان تبرستان بود او مردی عالم و سیاست مدار بود که پس از به قتل رساندن عبدالله به حکومت رسید و پس از چندی نبرد با عبدالکریم بن عبدالله، سرانجام با خوردن غذای سمی مادرش در سال ۸۹۷ هجریقمری کشته شد. سرانجام در سال ۲۰۰۱م. اما آنچه مشهور است، یعقوب لیث صفاری نخستین سردار مسلمان بود که در جریان کشورگشای خود، در سال ۲۵۶ هجری، بامیان را تسخیر کرد.

این عمل با تبلیغات زیادی همراه بود و دنیا را متوجه بامیان و آثار باستانی شگفتانگیز آن کرد.بعدازآن بود که همه بامیان را شناختند و به سرنوشت غمبار آن آه و ناله سردادند. ساکنان این روستا و گردشگرانی که به اینجا میآیند، تپه ریگ روان را اسرارآمیز و مکانی جادویی و شگفتانگیز توصیف میکنند. پلنگ آبادعلیا، روستایی است از روستاهای تنکابن از توابع بخش نشتا که در استان مازندران واقع شده است.

دیدگاهتان را بنویسید