جدیدترین خبرهای «فوران کوه اتشفشان

ارتفاع کوه ماترهورن کوه ماترهورن چهار سطح در به سمت چهار جهت اصلی با شیب زیاد دارد. پایداری و نفوذ پذیری این رسوبات (دوران اول) زیاد است ولی به علت کاهش رطوبت، از خاکزایی آنها کاسته می شود و در ارتفاعات بلند مرتعی (حوزۀ 87، 88، 91، 92، 93) به صورت بیرون زدگی سنگی- صخره ای دیده می شود. قطر دهانی قله دماوند از یخ پوشیده شده است و به 400 متر می رسد. این موزه ی غنی و معماری زیبای آن بازدید کنندگان زیادی را از سراسر دنیا به خود جلب می کند. مسایل تاریخ معاصر افغانستان، توجه دبستان های گوناگون علمی را به خود جلب نموده است.

یکی از قدیمی ترین معادن نمک دنیا معدن نمک ویلیچکا در کشور لهستان است که پیشینه تاریخی و استخراج نمک از این معدن نمک بزرگ و کهن سال حدودا به قرن 13 (سیزدهم ) مربوط میشود و اتلبته این معدن تا سال 2007 میلادی یعنی تا 13 سال قبل نیز مشغول به تولید و استخراج بوده است جالب است بدانیم که معدن نمک کذکور در 13 طبقه و یکی از بزرگترین معادن نمکی زیرزمینی دنیا به حساب می آید البته از سال 2007 این معدن به محلی برای گردشگران تبدیل شده است. ولی پس از آنکه بر جای پدر خود نشست، ترکان ازبک تمامی ملک و موطن وی را تصرف کردند، وی در سال ۹۱۰ هجری قمری (۱۵۰۴ میلادی)، شکست خورده و پریشان، به همراه چند صد نفر از وفادارانش سفری را به امید فتوحات احتمالی آغاز کرد که آخر مؤسس امپراتوری مغولان هند شد.

تیمورلنگ چندین بار این سو تا آنسوی هندوکش را زیر سم ستوران خود گذراند؛مشهورترین لشکرکشیهای وی در ۸۰۱ هجری قمری (۱۳۹۸ میلادی) انجام شد که طی آن هندوستان فتح و دهلی غارت گردید، و یکبار دیگر پس از چنگیز این نواحی دستخوش چپاول و ویرانی شد. طی ۱۲۵ سال بعدی مبارزه قدرت در میان فرمانروایان دوازده گانه غزنوی همچنان ادامه داشت. کابل، هرات و قندهار بارها میان این مدعیان متخاصم دست به دست شدند.

بزرگترین هنرمند میناتوریست استاد کمال الدین بهزاد، در حدود سال ۸۴۴ هجری قمری (۱۴۴۰ میلادی) در هرات تولد یافت و در دربار سلطان حسین بایقرا، آخرین شاهزادهای تیموری، زندگی کرد. لودی در سال ۸۵۵ هجری قمری (۱۴۵۱میلادی) تاج و تخت دهلی را نیز تصاحب کرد و سلسله لودی را که هفتاد و پنج سال دوام کرد تأسیس نمود. حدس زده می شود که این جنس مربوط به تسوانگ پالجور باشد. در سال ۹۶۲ هجری قمری (۱۵۵۵ میلادی، دهلی را نیز دوباره به کف آورد.

با مرور زمان شالودههای امپراتوری مغولان هند بر اثر سوء تدبیرهای اورنگزیب سست گشت، و این امپرتوری در فاصله کوتاهی پس از مرگ اورنگزیب در سال ۱۱۱۸ هجری قمری (۱۷۰۷ میلادی) تجزیه شد و از هم پاشید. در اواخر قرن سوم ه.ق (قرن نهم میلادی) سلسله طاهریان روی کار آمد و تا حدی بر اعراب چیره شد، دولت مستقل طاهریان تا سال ۲۵۹ هجری قمری (۸۷۲ میلادی) تقریبا تمام افغانستان امروزی و قسمتی از ایران امروز را در دست داشتند و آنگاه توسط صفاریان سرنگون شد.

سامانیان در سال ۳۰۸ هجری قمری (۹۲۰ میلادی) از مرکز اقتدارشان بخارا، بر امپراتوری وسیعی که از مرزهای هند تا حوالی بغداد گسترش داشت حکم میراندند. او که در دهه ۱۸۳۰ میلادی و اوایل دهه ۱۸۴۰ به عنوان افسر ارتش هندِ انگلستان، مأمور خدمت در غرب ایران بود، موفق به رمزگشایی از خطوط کتیبه شد و نخستین ترجمه آن را به دست داد. په پښتو او د نورو ژبو په ادبياتو کې د قاف نوم په صراحت سره ليدلی شو. گفتند آن کوه که گرد عام درکشیده نمود کاری است از آن قاف که گرد دل دوستان درکشیده، پس هر که در این دنیا خواهد که از آن قاف درگذرد، قدم وی فرو گیرند، گویند: و راهِ این قاف گذر نیست.

ظهیرالدین مانند جدش تیمور لنگ ترک بود و به ترک بودنش مباهات میکرد و همچنان مدعی بود که نوه چنگیزخان است. پس از مرگ چنگیز پسرش اوکتای به جای وی نشست، و آنگاه که امپراتوری مغول تجزیه و متلاشی میشد، این سرزمین کوهستانی به هلاکو نوه چنگیزخان واگذار شد. آنگاه از همه نامآوران و دانشوران و سخندانان عصر دعوت شد تا در غزنی مقیم شوند. مأموریت او این است تا به درونِ سازمانِ خلافکاری خطرناکی نفوذ کرده و به پلیس برای درهمشکستنِ این سازمان کمک کند تا در عوض، آزادی و حقِ حضانتِ دخترِ ۸ سالهاش را به دست بیاورد.

خوشحال بعد از دوسال از زندان رها شد و بقیه عمر خود را در مبارزه علیه ایشان سپری نمود، او همیشه سعی میکرد تا اقوام پراگنده پشتون را علیه مغولان متحد سازد. ظهیرالدین محمد بابر بزرگترین فرزند عمر شیخ شاهزاده تیموری بود که بر فرغانه حکم میراند. اما امپراتوری تیموریان نیز تدریجا به سوی زوال میرفت؛ و یکبار دیگر، با زوال اقتدار فرمانروایان خارجی، مردم و رهبران بومی این سرزمین امکان آنرا یافتند که تجدید قوا کنند و برای بذست گرفتن حکومت سرزمین خود سر برآورند. رهبران محلی عموما ترکانی بودند که از طرف اربابان مغول خود برای اداره امور این سرزمینها گماشته شده بودند.

در این دوره است که باز رهبران محلی اینجا و آنجا سر بلند کرده از هر طرف صدای استقلال خواهی بگوش میرسد. سلسله غزنویان که به تدریج در اثر جنگهای رهبران آن از پا در آمده بود سرانجام جای خود را به غوریان داد. نقش جهان چند مکان تاریخی و دیدنی اصفهان را در خودش جای داده؛ مسجد جامع عباسی، مسجد شیخ لطفالله، کاخ عالی قاپو و سردر قیصریه. جذابیت شاهنامهخوانی به شیوهی نقالی چند برابر میشود. در اینجا بخار آب سوت زنان خارج میشود.

پس از انقراض ساسانیان، اعراب مسلمان به بهانه انتشار دین اسلام همسایگان را مورد تاخت و تاز قرار داده، داراییها را به نام غنیمت تاراج، جوانان را به غلامی، زنان را به کنیزی و پیرمردان را بنام زندیق کشتند. محمود را یک مسلمان خشک و متعصب گفته اند، میگویند که در مذهب سنت سخت تعصب داشت، همچنان با آنهاییکه اشتیاق به فرهنگ ایران قبل از اسلام داشتند نیز میانه خوبی نداشت. لیث کابل وحومه ان را به تصرف دراورد و ازان پس این سرزمین به تدریج به تصرف کامل اعراب مسلمان درآمد.

پس از یک روز برگههای میوه را برگردانید تا به ظرف نچسبد. پس از سقوط مغولها در قرن هشتم هجریقمری (چهاردهم میلادی) آل کرت هرات که بازماندگان سلسله غوریان بودند فرصت یافتند در فاصله سالهای ۷۳۳ هجری قمری (۱۳۳۲ میلادی) تا ۷۷۲ هجری قمری/۱۳۷۰ میلادی مستقلاً بر سرزمین خویش حکومت کنند. در قرن هفتم هجری قمری (سیزدهم میلادی) یکی از روئسای قبایل مغول بنام چنگیزخان، قوم خود را تحت نظم و انظباطی شدید بصورت نیروی جنگندهای مقتدر در آورد.

در سال ۴۷ هجری قمری (۶۶۷ میلادی) اعراب از طریق هرات از آمودریا گذشتند، ولی تا سال ۹۱ هجری قمری (۷۰۹ میلادی) که بر سرزمینهای باکتریا و ورارود مسلط شوند با مقاومت شدید مردم روبرو شدند و در برخی موارد تلفات سنگین جانی را نیز متحمل شدند. در سال ۱۱۲۰ هجری قمری (۱۷۰۸ میلادی) پشتونهای غلزایی سلطهای ایران بر قندهار را برانداختند ؛ در هرات نیز پشتونهای ابدالی همین کار را کردند. اکبرشاه بسال ۱۰۱۴ هجری قمری (۱۶۰۵ میلادی، چشم از جهان فرو بست، و پسرش جهانگیر بر جایش نشست. شاه جهان حکومت پشاور را به خوشحال خان بخشید، اما اورنگزیب بعد از آنکه پدرش شاه جهان را خلع و خود بر مسند امپراتوری مغول تکیه زد تمام صلاحیتهای خوشحال را محدود نموده آخر او را به زندان افگند.

او شهر کابل رابرای آب و هوای مطبوع و اهمیت بازرگانی و سوق جیشی آن به عنوان مرکز خویش برگزید. وی هرات را به عنوان پایتخت خود بر گزید، حصارهای آنرا مرمت و بازسازی کرد و در آن بناهای مجللی ساخت، و این شهر بصورت مرکز مهم سیاسی و بازرگانی منطقه در آمد. این منطقه از لحاظ استراتژیکی و موقعیت جغرافیایی از دیرزمان اهمیت بسزایی داشته و با شاهراههای ارتباطی پراهمیتی همچون جاده شاهی، جاده ابریشم، جاده بزرگ خراسان و راهاصلی مرز عراق مرتبط بوده است. درحالی که ساسانیان سرگرم گسترش امپراطوری خود بودند، هونها بازماندگان بی قدرت کوشانی را در هم کوبیده و مدت کمتر از یک قرن بر افغانستان حاکم شدند.در قرن ششم میلادی خسرو انوشیروان ساسانی هونها را از باکتریا راند و این منطقه بار دیگر به امپراطوری ساسانی پیوست.

دیدگاهتان را بنویسید