تحقیقى نو درباره احد

بیستون کرمانشاه آنقدر معروف است که در کتاب دیودوروس سیکولوس نیز از آن صحبت کردهاند. این خود نتیجه زهدی بود که از خوراک و نوشیدنی و لباس، به اندکی بسنده میکرد و از غیر خدا قطع نظر داشت و در آن چه میکرد، قصد قربت مینمود.سیاری از دانشوران بزرگ از محضر وی استفاده کردهاند که نام برخی از آنان به شرح ذیل است:،میرزا ابوالقاسم مدرس خاتونآبادی،ملا محراب گیلانی اصفهانی، میرزا محمدعلی بن میرزا مظفر؛آقا محمد بیدآبادی،ملا مهدی نراقی.شیخ عباس قمی مینویسد: المولی اسماعیل…

در مقابل این سکو، سنگهای تراشیدهنشدهای به چشم میخورد که گویا برای دسترسی به بخشهای مختلف استفاده میشدند. جالب است بدانید که این کاروانسرا هنوز هم یک مرکز اقامتی به حساب میآید و امروزه از آن بهعنوان اقامتگاه بومگردی استفاده میکنند. از آنجا مدیر کل ثبت اسناد و املاک شد تا اینکه به ریاست کل دادگاههاى استان مرکزى برگزیده شد و بعد رئیس شعبه دیوان عالى کشور گردید. 1 ـ غاری است که آن حضرت احتمالا در لحظه سخت شکست مسلمانان ـ به آنجا رفتهاند و قریب 20 تا 30 متر از سطح زمین بالاتر است.

در غزوه بدر با اینکه تعداد مسلمانان کمتر بود، پیروز شدند، ولی در احد که هم تعداد بیشتری داشتند و هم نزدیک شهر خودشان میجنگیدند، شکست خوردند. در جریان جنگ احد پس از آنکه می رفت جنگ در همان لحظات اول با کشته شدن دوازده نفر از شجاعان لشگر قریش به پیروزی برسد نافرمانی عده ای از امر رسول خدا صلی الله علیه و آله که آنان را بر تپه ای مشرف بر منطقه جنگ گمارده بودند باعث شد ورق پیروزی سپاه اسلام به یکباره بر هم ریزد و دنیا طلبانی که برای جمع آوری غنایم محل مأموریت خود را ترک کرده بودند صحنه را برای نزدیک شدن دشمن به رسول خدا آماده کنند و اینچنین شد که دشمن وجود نازنین پیامبر را هدف سنگ و شمشیر قرار داد که اگر نبود دلاوری های علی بن ابی طالب و تنی چند از یاوران جان بر کف حضرت معلوم نبود دشمن تا دندان مسلح که به قصد انتقام جنگ بدر شور پیروزی در سر داشت بر جان پیامبر چه می کردند.

مسأله فرار تعدادی از مسلمانان، یکی از نقاط مهمّ و حساس و از عوامل شکست مسلمانان در جنگ اُحد به شمار می آید؛ زیرا اگر آنان هم مانند مجروحان و شهیدان، مقاومت می کردند و همانند تیراندازان، میدان را در اختیار دشمن قرار نمی دادند، شکست اوّلیه مسلمانان جبران و سرنوشت جنگ عوض می شد و پیروزی را به دست می آوردند. شاگردانی که از اساتید و علمای بزرگ حوزه های علمیه به شمار می روند. در میان مسیحیان، اصحاب کهف نه به دلیل پناه بردنشان به غار، بلکه از جهت به خواب رفتنشان شهرت یافتهاند و با عنایت به اینکه شمار آنان 7 نفر انگاشته شده است، در غالب منابع به خصوص در منابع مسیحیت غربى به “7 خفتگان” شناخته شدهاند.

گرچه در کنار این نکوهش و ملامت، آنان را به کلّی مأیوس نساخته و مشمول فضل و عفو خویش قرار داده است؛ وَلَقَدْ عَفَا عَنْکُمْ وَاللّه ُ ذُو فَضْلٍ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ(32) به هر حال همانگونه که قرآن اشاره می کند، آنچنان ترس و وحشت و اضطراب و نگرانی بر فراریان حاکم بود که به چپ و راست و پشت سرشان توجّهی نداشتند، فقط در فکر جایی بودند تا خود را از دسترس دشمن به دور نگهدارند و لذا بعضی از آنان به داخل مدینه و بعضی دیگر به تپه ها و درّه های اطراف این شهر گریختند.

طبق نقل ابن اسحاق، حضرت قرارگاه را در مدخل اين شعب قرار داده است. این همان عدوة الوادی است که در عبارت ابن اسحاق آمده است. آنگاه حضرتش را به تصدیق مُنّه استنباط و قوه اجتهاد مشرف ساخت.از معقول اکثر شرح خواجه طوسی (قدس سره) بر اشارات ابن سینا (قدس سره) و اکثر اسفار ملاصدرا (قدس سره) و کتاب نفس و حیوان و نبات و تشریح شفای شیخ الرئیس که از کتاب نفس تا آخر طبیعیات شفاء است. دکتر احمدیه در ۴۴ سال مطب داری احمدیه وار و برخورد نزدیک با بیماران، میراث گرانقدری برای نسل ایرانی در زمان خود و پس از آن برای آیندگان به یادگار نهاد.

حتی بدون نزدیک شدن به این محوطه تاریخی میتوانید، کتیبه تاریخی بیستون و فرهاد تاش را ببینید. استخوانهای مربوط به گوزن و آهو، گاومیش و گراز از آن دستهاند. استان کرمانشاه با داشتن آثار تاریخی باارزش که برخی از آنها مربوط به دوران هخامنشیان است، یکی از جذاب ترین مقاصد برای گردشگران می باشد. آثار های دیگری از جمله غار شکارچیان، تپه نادری، جاده حاشیه سراب، بقایای گورستان قدیمی، دژ تاریخی مدفون، نیایشگاه شاهنشاهان ماد، نقش برجسته داریوش بزرگ، مجسمه هرکول، نقش برجسته میتریدات دوم شاهنشاه اشکانی، نقش برجسته گودرز، سنگ بلاش، پرستشگاه شاهنشاهان پارتی، بقایای شهر باستانی هخامنشیان و پارتیان، بقایای بناهای ساسانی، کتیبه فرهاد کوه کن، بقایای پل ساسانی، بقایای سد ساسانی، سنگ های تراشیده ساسانیان، کاروانسرای ایلخانی، بنا های ایلخانی، کاروانسرا های صفوی، وقف نامه شیخ علی خان زنگنه، پل بیستون، شیر سنگی بیستون، گور دخمه برناج و گور دخمه سرخ ده در این مجموعه وجود دارند که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند و هر بیننده ای مات و مبهوت می کنند.

روز چهارشنبه سیزده شوال، نیروی مشرکان خود را به کنار اُحد رسانید و در دامنه این کوه، در میان نخلستان، در محلّ مسطّحی و در کنار درّه ای که می توانست در شرایط سخت برای آنان مأمنی باشد فرود آمد و تا روز جمعه به استراحت و طرح نقشه جنگ پرداخت. مسلمانان در جنگ اُحُد بعد از پیروزی اولیه، اما در ادامه شکست خورده و تعداد زیادی از آنان به شهادت رسیده و یا مجروح شدند. و یکباره خالد بن ولید با عدهای از سواران فرصت را مغتنم دانسته، به عقیده حقیر، با دور زدن کوه احد از سمت شرقی دامنه احد به طرف رمات حملهور شد و بر تپه بدون محافظ مسلط گردید و از آنجا حمله نیزهداران قریش مسلمانان را در میدان به خاک و خون کشانید.»(1) این تمامی مطلبی است که ایشان در تشریح مسیر حرکت سواران قریش نوشتهاند.

اما شاهد مورد نظر گفته است که سنگ قبری در آنجا نبوده است. ستی انساء از نظر سن از طالب بزرگتر و برادرش را بسیار دوست می داشت. در رأس همه مجروحانِ جنگ احد باید شخص رسول خدا صلی الله علیه و آله را نام برد؛ زیرا آن بزرگوار در حالی که فرماندهی عالی جنگ را به عهده داشت و پرچمداران و فرماندهان را هدایت و تعیین می کرد، حملات دشمن و دفاع سپاهیان اسلام را زیر نظر داشت و خود نیز در حمله و دفاع شرکت داشت و با شجاعت و شهامت غیر قابل وصفی، می جنگید. بسیاری به سوی احد گریختند و برخی نیز به هر سوی که توانستند فرار کردند.

در این هنگام گروه تیراندازان که به دستور رسول خدا صلی الله علیه و آله در دهانه درّه پاس می دادند، علی رغم مخالفت فرمانده شان، عبداللّه بن جبیر، بجز ده تن، به سوی مقرّ مشرکان برای غارت غنائم پایین آمدند. » در این هنگام ابوسعید که پرچم دشمن به دست او بود، فریاد زد: «ای دشمن شکن اگر مبارز می خواهی من! مدت کوتاهی از آغاز نبرد نگذشته بود که آثار پیروزی مسلمانان پدیدار شده و لشگر دشمن متواری شد، اما در این هنگام تیراندازانی که مأمور دفاع از یک تپه مسلط بر میدان نبرد بودند، سنگرهای خود را رها کرده و برای جمعآوری غنائم به دیگر مسلمانان پیروز پیوستند.

فرماندار شهر به ماکسی میلیان گفت: از زمان دسیوس تا این ساعت مدت ۳۰۹ سال می گذرد. صفیه با شنیدن این سخن، خود شمشیر برداشت و مرد یهودی را از پای درآورد، آنگاه به حسان گفت: لباس و سلاح او را برگیر، حسان گفت من نه نیازی به لباس او دارم و نه به سلاح او! بزرگترین چهره سنگنگاره، سیمای داریوش است که به اندازه طبیعی با بلندای ۸/۱ متر تراشیده شده و پیکره مُغ گِئومات در زیر پای او افتاده است. نبشتن کتیبهای تاریخی در چنین بلندای دست ناپذیری که از پایین کوه نیز به هیچوجه قابل خواندن نیست، نشاندهنده اینست که داریوش این متن را نه برای مردمان روزگار خود، بلکه برای آیندگان نوشته بوده است.

اطرافیان عمر از عملکرد او تعجّب کرده، اعتراض نمودند که دختر تو نیز در این بیت المال دارای سهم بود، چرا او را مأیوس کردی؟ عمر به درخواست آن زن جواب مثبت داد ولی دختر خویش را رد کرد. طالب در آمل به دنیا آمد و در همان شهر به کسب دانش و ادب پرداخت و در ابتدای جوانی و خیلی زود به شاعری روی آورد و از حدود بیست سالگی شروع به مدح حاکم آمل و بزرگان آن دیار کرد.

مدتى ملازم شیخ ابواسحاق شیرازى بود تا از بزرگان اصحاب وى گشت. داریوش شاه می گوید: « پدرم و یشتاسپ بود که پدر و یشتاسپ، آرشام است، پدر آرشام آریارمنه بود، پدر آریارمنه چیش پیش بود، پدر چیش پیش هخامنش بود. باتوجه به پیشینه باوربه وجودکوه قاف دراساطیرومتون ادیان دیگر،این فرضیه پیش آمدکه شاید”اندیشه کوه قاف وباوربه وجودآن”ضمن تبادلات فرهنگی مسلمانان باملل دیگرازفرهنگ هاوادیان غیراسلامی به متون وروایات اسلامی راه یافته باشد. ٢. دنیاگرایی مسلمانان؛ توجه به غنیمت موجب نادیده گرفتن فرمان رسول خدا (ص) شد که نشانگر دنیازدگی مسلمانان بود.

و ریشه همة کوهها را به آن پیوستهاست و چون بخواهد بر قومی غضب کند، به فرشته ای که بر این کوه موکل است فرمان میدهد که آن را بجنباند و از این طریق در آن زمین زلزله میافکند و جنبش این کوه همچنین میتواند تمام دنیا را ویران کند. چون اُحد در داخل محدوده مدينه است، مشمول همه اين فضايل نيز خواهد بود، زيرا رسول خدا(صلي الله عليه وآله) فرمود: «مدينه از عير تا ثور حرم است.»(1) و ثور کوهي است که در پشت کوه اُحد قرار گرفته و اين حديث در واقع بيانگر حدّ شرقي و حدّ غربي مدينه مي باشد.

والعهده علی­الراوی. چون کوه قاف را اصل کوه­ها نهاده­اند، اگر چه این از عقل دور است، این قدر شرح آن نوشتن درخور بود.» (نزهه­القلوب ص198. اگر مسافری بخواهد از مکه به مدینه بیاید، به طور طبیعی باید از جنوب مدینه وارد این شهر شود. مدینه بدون محافظ بود و اگر قریش بهسوی مدینه حمله میکرد، میتوانست مرکز اسلام را فتح کند و مسلمانان داخل شهر را بکشد و زنان و کودکان را به اسارت بگیرد و کار اسلام را یکسره نماید.

دیدگاهتان را بنویسید