اورانوس – ویکی نجوم

این ماهواره شناسایی ناسا از زمان ورود خود به سیاره مریخ در سال 2006 به همراه تلسکوپ HiRISE خود به نقشهبرداری از سطح مریخ پرداخته است. اما در سال ۲۰۰۶، اتحادیهٔ بینالمللی اخترشناسی تعریف جدیدی از سیاره کرد و اریس به همراه سرس، پلوتون، هائومیا و ماکیماکی در گروه سیارات کوتوله قرار گرفت و شمار سیارات منظومهٔ خورشیدی به ۸ رسید. چگالی اریس نیز ۲٫۳ گرم بر سانتیمتر مکعب است.

آنها بسیاری از مظاهر آفرینش از جمله زمان و مکان را بر پایۀ این عدد تقسیم میکردند؛ زمان را به هفت روز و مکانهای آسمانی و زمینی را به هفت بخش. هر کس می داند هفت بزرگترین شگفتی های طبیعت. «دیدن بهرام، صورت هفت پیکر را در خورنق» از افزوده­های نظامی بر داستان تاریخی است و این روایت در هیچیک از منابع تاریخی نیامده است. بحث و اختلاف بر سر این که اریس بزرگترین سیارهٔ کوتوله است یا پلوتو، همچنان ادامه دارد. از زمان کشف نپتون و ماه آن تریتون در سال ۱۸۴۶، اریس بزرگترین جسم یافتشدهاست که در مداری پیرامون خورشید میچرخد.

زمین و مریخ هر ۲۶ ماه یک بار به نزدیکترین فاصلهشان میرسند، ولی نیازی نیست شروع رصد سیاره سرخ را تا زمانی که آن را در بزرگترین حالت مشاهده کنید به تعویق بیندازید. مشاهدات جدید رصدخانهٔ کک و تلسکوپ هابل نشان میدهد که دیسنومیا (ماه اریس) مداری دایرهای شکل به شعاع ۳۷٬۳۵۰ کیلومتر دارد و دورهٔ مداری آن ۱۵/۷۷۴ روز است. با این حال، در نخستین برآوردی که پس از کشف اریس از اندازهٔ آن شد، قطر آن ۳٬۰۰۰ کیلومتر (۴۰۰± کیلومتر) برآورد شد. بنیاد آن بر کشف و شهود یعنی کنار رفتن پرده از حقایق و دیدن آشکارای آن با درک و دریافت درونی (در عین پذیرش استدلال و برهان) استوار است.

مایکل براون نام زینا را بر روی این سیارهٔ کوتولهٔ جدید و نام گابریل را بر روی ماه آن نهاد. از آن پس، شمار سیارات منظومهٔ خورشیدی به ۸ رسید. از پاییز سال ۲۰۰۱، مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا بررسیهای مداومی دربارهٔ بخش بیرونی منظومهٔ خورشیدی با استفاده از تلسکوپ ساموئل اوشین در رصدخانهٔ پالومار در کالیفرنیای جنوبی انجام دادهاست و تاکنون بیش از ۸۰ شیء نورانی در کمربند کویپر پیدا کردهاست. در سال ۲۰۰۳، اریس برای نخستین بار طی یک بررسی دربارهٔ بخش بیرونی منظومهٔ خورشیدی در رصدخانهٔ پالومار توسط مایکل براون (استاد اخترشناسی سیارهای در مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا)، چد تروهیو از رصدخانهٔ جمینی و دیوید رابینوویتز از دانشگاه ییل کشفشد.

در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۳، مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا سه نگاره از آسمان شب گرفت و حرکت اریس در آن سه نگاره به اندازهای آرام بود که رایانهها آن را تشخیص ندادند. این مؤسسهٔ فناوری برای پیدا کردن اشیاء در بیش از سه ساعت، سه نگاره از یک منطقهٔ کوچک در آسمان شب میگیرد و به دنبال اشیاء متحرک میگردد. این مؤسسه سه نگاره در شب ۲۱ اکتبر ۲۰۰۳ گرفت و سیارهٔ جدیدی پیدا کرد.

جرم این سیارهٔ کوتوله ۱۰۲۲×۱٫۶۷ کیلوگرم است. دارای جرم کافی و تقریباً کرویشکل باشد. اریس از نظر میزان جرم و حجم، هفدهمین جسم در منظومهٔ خورشیدی است. اتحادیهٔ بینالمللی اخترشناسی نام سیارهٔ کوتولهٔ زینا را به پیشنهاد مایکل براون به اریس (ایزدبانوی یونانی نفاق و کشمکش) تغییر داد. دو سیارهٔ کوتولهٔ دیگر به نامهای هائومیا و ماکیماکی نیز جزء سیارات کوتولهٔ منظومهٔ خورشیدی هستند. نامهای پیشنهادی این گروه نیکس یا نوکس (Nyx؛ که در انگلیسی به Nix تغییر کرده است)، مادر کارن و الههی شب، و هیدرا (Hydra؛ با تلفظ درست ایدرا)، غول نگهبان دنیای مردگان، بودند.

در ابتدای شکل گیری مشتری به عنوان یک سیاره ، به خورشید نزدیکتر شد و سپس به دلیل برهم کنش دیسک سیاره و دیگر سیارات غول منظومه شمسی از خورشید دور شد. این شاهکار ادبی به عنوان هدیه ای ماندگار و جذاب بین مردم رد و بدل می شود. حاتمی نژاد و همکاران در سال 1392 در مقالهای تحت عنوان “بررسی وضعیت توسعه ی پایدار شهرستان رشت با استفاده از روش جای پای اکولوژیک” به بررسی وضعیت پایداری توسعه شهری رشت به وسیله روش رد پای اکولوژیک میپردازند. اریس پس از کشف، عنوان «سیارهٔ دهم» را به خود گرفت و بهعنوان دهمین سیارهٔ منظومهٔ خورشیدی شناختهشد.

دیسنومیا دختر اریس و ایزدبانوی هرجومرج و درگیری و قرین یونومیا است و یونومیا به خشم و درگیریهای شدید پایان میبخشد. پس از اریس، ماه اریس که با عنوان «اس۲۰۰۵٫» شناخته میشد، نام رسمی دیسنومیا را به خود گرفت. دیسنومیا تنها ماه اریس است که در سال ۲۰۰۵ توسط مایکل براون و گروهی از دانشمندان، مدتی پس از کشف اریس کشف شد. اوج اریس ۹۷٫۶۶ واحد نجومی و حضیض آن ۳۸٫۲۵ واحد نجومی است و یک بار گردش آن پیرامون خورشید ۵۶۰ سال طول میکشد. اریس در اوج خود قرار دارد و ۹۷ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد و تا ماه مارس ۲۲۵۷ میلادی در حضیض خورشید قرار خواهد گرفت.

اما در ۵ ژانویهٔ ۲۰۰۵ و در بازبینی مجدد، مایکل براون، چد تروهیو و دیوید رابینوویتز اریس را کشف کردند. در مداری پیرامون ستارهای بچرخد، اما خودش ماه نباشد. مسافتی که اریس برای یک بار گردش پیرامون خورشید میپیماید، ۱۰۱۰×۶٫۰۸۴ کیلومتر است. اریس تقریباً ۱۰ میلیارد مایل از خورشید فاصله دارد و فاصلهٔ آن تا خورشید سه برابر فاصلهٔ پلوتو از خورشید است و مدت گردش آن به دور خورشید دو برابر مدت گردش پلوتو به دور خورشید است.

ما از خیلی وقت پیش، تصمیم گرفته بودیم که نام زینا را بر نخستین شیء یافتشدهٔ بزرگتر از پلوتو بگذاریم و این نام را از روی نمایش تلویزیونی زینا: شاهدخت جنگجو برگرفته بودیم. اگر شما هم از علاقمندان به کشف اجسام عجیب بر روی سیاره مریخ هستید، به سادگی میتوانید با صرف اندکی دقت و زمان بر روی تصاویر مریخی، به این الگوهای جذاب برسید. در فصل پنجم هم داستانهای متفرقه از زندگانی حضرت علی علیهالسلام آمده است که زمان وقوع آنها مشخص نیست.

» (فرهنگ نفیسی، ج پنجم، ذیل مریخ) و در آنندراج: «مریخ نام ستارهی فلك پنجم از ستارههای نحس و آن را بهرام و جلاد فلك نیز گویند. پیش از آن در سال ۲۰۰۹، قطر پلوتو حداقل ۲٬۳۳۸ کیلومتر محاسبه شدهبود. در ژانویه ۲۰۰۵، این اکتشاف مورد تأیید قرار گرفت و بهعنوان دهمین سیارهٔ منظومهٔ خورشیدی انتخابشد و نخستین شیء در کمربند کویپر بود که بزرگتر از پلوتو بود. اما چون سرس در کمربند سیارکها قرار دارد، پلوتوئید بهشمار نمیرود.

چهار لکهٔ سیاه سطح پلوتو که به کمربند تیرهٔ دور استوای پلوتو متصل هستند و تقریباً به یک اندازه و به یک فاصله هستند توجه دانشمندان را به خود جلب کردهاند. با توجه به این تعاریف، پلوتو، اریس و سرس (که پیش از آن سیارک بودهاست) در گروه سیارات کوتوله قرار گرفتند. اریس در دیسک فشرده پیرامون خورشید میچرخد و °۴۳٫۸۳ درجه نسبت به دائرةالبروج کج و مایِل است. در حالی که تمایل پلوتو نسبت به دائرةالبروج تنها °۱۷ است. اگر قطر اریس را ۲٬۴۰۰ کیلومتر (۱۰۰± کیلومتر) بدانیم، اندازهٔ آن ۱۰۵ درصد اندازهٔ پلوتو است. است. سرعت متوسط اریس در مدار خود ۱۲٬۳۸۴ کیلومتر بر ساعت است و خروج از مرکز مداری آن ۰٫۴۳۳۶۲۸۳۶۷ و طول روز آن ۱٫۰۷۹ برابر روز زمینی و ۲۵٫۹ ساعت است.

هفتهنامهٔ نیو ساینتیست نظرسنجی در اوت ۲۰۰۵ برپا ساخت و در آن ۱۰ نام برتر برای نهادن بر روی سیارهٔ جدید را معرفی کرد و دیدگاه مردم را خواستار شد. مدتی پس از کشف زینا، مایکل براون ماه زینا را نیز کشف کرد و نام گابریل را که از شخصیتهای وابسته به زینا بود، بر آن نهاد. گرچه علارغم تلاش آقای کامرون برای ساخت یک فیلم معنا گرا با امتزاجی از جاذبه های هالیودی ، به هر حال جذابیت های هالیودی و چشمداشت های گیشه ای بر ابعاد معنا گرای آن پیشی گرفته است ، اما این وجه روانشناختی آن بسیار قابل تامل است .

در مقابل شدیدترین وزش بادهای طوفان بر روی زمین با سرعت 110 متر در ثانیه (360 فوت در ثانیه) ظاهر میشوند. برنامه های دولت ها مانند تغییر پایتخت یا ساختن شهرها و شهرک های جدید یا سرمایه گذاری در برخی نواحی موجب جذب جمعیت به آنجا می شود. سومین سیاره از نظر نزدیکی به خورشید و پنجمین سیاره از نظر حجم می باشد. مارینر10 (Mariner10) اولین وسیلهای بود که کمتر از نیمی از سیاره عطارد را با پرواز در نزدیکی آن، در سالهای 1974 و 1975 رصد کرد.

دیدگاهتان را بنویسید