اطلاعاتی جالب در مورد بیستون که نمیدانستید!

ابن شبّه (درگذشت ۲۶۲ق) از دانشمندان اهل سنت در تاریخ المدینه روایتهای بسیاری را با سند خود در فضیلت این کوه گزارش کرده و دیگران این روایات را از او نقل نمودهاند. در دامنهها و اطراف این کوه در گذر تاریخ رویدادهای بسیار رخ داده و آثار و بناهایی مربوط به آن رویدادها برپا شده که برخی هنوز بر جای مانده است. آیتی، محمدابراهیم، تاریخ پیامبر اسلام، تجدید نظر و اضافات از: ابوالقاسم گرجی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۸ش.

برخی معتقدند قرآن، نظر سوم را پذیرفته است. سپس در تاريکی شب رفت و از نظر ناپديد شد؛ آنگاه صدای بلندی شنيدم و ترسيدم که کسی به رسول الله صلى الله عليه وسلم – تعرض کرده باشد؛ تصميم گرفتم نزد ایشان بروم، اما به خاطر آوردم که فرمود: «جايی نرو تا نزدت بيايم». اين در حالي بود که مشرکان در وادي به راحتي رفت و آمد مي کردند و هيچکس مانع آنان نبود. قبرستان شهدای جنگ احد در کنار همین کوه، قرنها است که زیارتگاه حجگزاران و زائران، بهویژه شیعیان ایرانی است.

دلیل ان کـه همه ی این آثار در یکجای قرار داشته این بوده اسـت کـه این محل بدون تردید از مکان هاي مقدس ایرانی شناخته می شده زیرا آب مظهر پاکی و روشنانی فراوان از دل کوه بیستون بـه بیرون روان اسـت و داریوش بزرگ هم بـه دلیل اهمیت موقعیت کرمانشاه و کوه هاي صخره اي ان و آثار بزرگ نیاکان آریایی اش این مکان را برای کتیبه ارزشمند بیستون انتخاب نموده اسـت. این شهر کلا از بین رفته و بر خرابههاى آن دهکده «آیاسلوغ» به وجود آمده که آیاسلوغ در استان «آیدین» ترکیه در ۶۵ کیلومترى «ازمیر» و ۵ کیلومترى دریاى اژه قرار دارد.2 در یک کیلومترى «آیاسلوغ» غاریست که مردم ترکیه براى آن اهمیت فراوانى قایل هستند و آنجا را بعنوان مرقد مطهر اصحاب کهف زیارت مىکنند، اما اخیرا غار دیگرى در کشور اردن در ۸ کیلومترى عمان (پایتخت اردن) کشف شده که نشانههاى غار اصحاب کهف بر آن منطبقتر است.

سپس چند نفر، از جمله: پیش از همه عاصم بن ثابت و ابودجانه و سهل بن حنیف به رسول خدا پیوستند. عبداللَّه در مکه به پیامبر ایمان آورد، به حبشه هجرت کرد، سپس به مدینه مهاجرت نمود، خواهرش زینب بنت جحش است که به همسرى رسول خدا ﷺ درآمد. مورّخان، از جمله طبري صحنه اين مرحله از جنگ را چنين توصيف مي کند: «مسلمانان با پديد آمدن شکست و شايعه کشته شدن رسول خدا(صلي الله عليه وآله)، به سه گروه تقسيم شدند: تعدادي مجروح شده و از کار افتادند. به دنبال ترجمه این تفسیر اکنون به فکر ترجمه تمام احادیثی افتادم که در زمینه تفسیر آیات قرآن در کتاب های قدما چون نور الثقلین، برهان و مجمع آمده است که کار سنگین و بزرگی است و به لطف خدا گام به گام این احادیث را ترجمه می کنم تا به زودی در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.

جلالالدین اعتضادی (متولّد ۱۲۷۵ شمسی) ملقب به «صدر الکتاب» از خوشنویسان مشهد و از بزرگان نویسندگی ایران بود.او فرزند «شیخ اسماعیل اعتضادی» (زادهٔ ۱۲۴۰ ه. در سال ۱۳۲۲ هجری معانی بیان را در محضر آقا شیخ محمد طالقانی و آقا سِید جلیل به پایان برد،سپس شرح لعمه و قوانین را نزد پدر و شیخ محمد طالقانی به اتمام رسانید.شیخ محمد تقی آملی علوم ریاضی از جمله هیئت فارسی قوشچی،خلاصه الحساب شیخ بهای و قضایای اقلیدیس را در نزد شیخ عبدالحسین هزار جریبی به پایان رسانید،سپس در دروس میرزای کرمانشاهی در مدرسه سپه سالار حاضر شد.اشارات و الهیات شفاء بخشی از طبیعیات بوعلی و شرح فصوص قیصری را نزد بزرگان آن عهد آموخت.

عبدالله بن ابىّ و برخی از بزرگان مهاجر و انصار نیز همین رأى را پذیرفتند. سپس به راهش ادامه داد و فرمود: «إِنَّ الأَكثَرِينَ هُمُ الأَقَلُّونَ يَومَ القيامةِ إِلاَّ مَنْ قَالَ بالمَالِ هكذَا وهكذا وهكذا»: «کسانی که ثروت بيشتری دارند، روز قيامت اجر و پاداش کمتری خواهند داشت، مگر کسانی که چنين و چنان بذل و بخشش می کنند»؛ و با دراز کردن دست به چپ و راست و پشت سرش – نحوه ی انفاق را نشان داد – و افزود: «وَقَليلٌ مَا هُمْ»: «و اينها، اندکند».

نظمشان در هم ريخته بود; بسياري سلاح را بر زمين گذاشته و به جمع آوري غنيمت مشغول بودند. در کنار کتیبه بزرگ بیستون ۱۱ کتیبه کوچک نیز وجود دارد که آنها هم به سه خط و زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی نمایشگر درستاندیشی ایرانیان پاکسرشت، دلاوری و قدرت ایرانیان، واگذاری تاج سلطنتی و مراسم مذهبی است. بر قبر او گنبد و بارگاهی ساخته بودند که در روزگار اخیر به دست وهابیان ویران شد.

با توجه به آثار کشفشده در حفاریهای این منطقه، گمان میرود که این بنا سکایه واتیش است. مسیر پیازه ری: این مسیر دارای دست به سنگ بوده و از سختی فنی بیشتری برخوردار است. پل بیستون 144 متر طول و ۵ دهانه دارد و پایههای آن از جنس ملات سنگ و گچ ساخته شده است. در سفر به کرمانشاه و بازدید از محوطه تاریخی بیستون، توصیه میکنیم، حتماً از پل تاریخی خسرو نیز دیدن کنید. هنوز اندکی از ورود لشکر مسلمانان به احد نگذشته بود که عبدالله بن ابی، به سبب آنکه توصیه او را مبنی بر موضعگیری در مدینه نپذیرفته بودند، با گروهی دیگر پیامبر(ص) را ترک کرد.

اين محل بعدها مسجد شد و به نام مسجد فُسح يا فسيح شهرت يافت که البته تطبيق اين نام ـ به معناي مسجد گشاد و فراخ ـ بر مسجدي به اين کوچکي دشوار مي نمايد. سراب بیستون، چشمهای است که از دل زمین میجوشد و آب آن در برکهای نه چندان بزرگ جمع میشود. احد نام مجموعه اى از کوه هاى بزرگ و کوچک در شمال مدینه است که حدود 6000 متر طول دارد. همان طور که سمهودي گفته، نقلِ قابلِ اعتمادي در اين باره وجود ندارد.

اکنون مسجدي بالاتر از مقبره حمزه، در ابتداي محله احد ـ که امتداد محله در داخل شعب است ـ وجود دارد. بپردازیم. مواردی که شاید تاکنون از وجود آنها در این محل بی خبر بودید. آلاشهر (Alaşehir) که در گذشته با نام فیلادلفیا که به یونانی “Φιλαδέλφεια” به معنی شهر محبت برادرانه بود شناخته میشد شهری است که در کشور ترکیه ی امروزی در استان مانیسا واقع شده است. به عبارت دیگر نباید مانند کلیساهای راست دین! عبارت واقدي درباره محل استقرار سپاه اسلام چنين است: فَجَعَلَ ( رَسُولُ الله) اُحُداً خَلْفَ ظَهْرِهِ وَ اسْتَقْبَلَ الْمَدِينَةَ وَ جَعَلَ عَيْنَين عَنْ يَسارِهِ ; رسول خدا صلي الله عليه وآله احد را پشت سر، مدينه را روبرو و کوه عينين را در چپ خود قرار داد.

دیدگاهتان را بنویسید